Amsterdam overweegt volledig verbod op zeecruiseschepen in 2035

Amsterdam werkt aan plan voor verbod op zeecruises

Amsterdam onderzoekt een voorstel om vanaf 2035 geen enkel zeecruiseschip meer toe te laten. Daarmee zou de stad een grote stap zetten in het terugdringen van vervuiling en de drukte die het groeiende toerisme met zich meebrengt.

Ruim een half jaar nadat het stadsbestuur aankondigde het aantal cruiseaanlopen vanaf 2026 te halveren en de passagiersterminal te verplaatsen, kiest de coalitie nu voor een veel strengere koers.

In plaats van een nieuwe terminal aan de oostkant van de stad, willen bestuurders alle zeecruiseschepen volledig uitfaseren.

Als het plan wordt goedgekeurd, zou Amsterdam de eerste grote Europese stad zijn die een totaalverbod invoert, in plaats van beperkingen op scheepsgrootte, passagiersaantallen of ligplaatsen.

Riviercruises blijven wel welkom, maar onder strengere voorwaarden. Het voorstel stelt een maximum van 1.150 riviercruise-aanlopen per jaar, ongeveer de helft van het aantal van de afgelopen jaren.

Milieu en drukte in de stad als belangrijkste redenen

Volgens de gemeente levert het weren van zeecruiseschepen de grootste winst op voor het milieu en de leefbaarheid.

Het uitfaseren van deze schepen zou volgens wethouder Hester van Buren het meest effectief bijdragen aan duidelijke verbeteringen op het gebied van duurzaamheid en luchtkwaliteit.

Ook binnen de coalitie klinkt stevige steun. “We gaan Amsterdam eindelijk bevrijden van deze drijvende flatgebouwen. Ze vervuilen de lucht, zijn slecht voor het klimaat, brengen enorme aantallen toeristen mee en blokkeren een brug over het IJ,” aldus fractievoorzitter Rob Hofland.

De luchtkwaliteit rond de haven is al jaren onderwerp van discussie, en sinds 2023 is de kritiek op de groei van het cruisetoerisme verder toegenomen.

Amsterdam sluit hiermee aan bij andere Europese bestemmingen die strengere regels invoeren, zoals steden in Spanje, Frankrijk en Griekenland. Toch gaat Amsterdam verder dan bijvoorbeeld Barcelona, Nice of Santorini, waar vooral beperkingen gelden maar geen totaalverbod.

Kosten van verplaatsing spelen grote rol

Financiële overwegingen lijken een belangrijk motief voor de koerswijziging.

Volgens Van Buren zou het verplaatsen van de huidige terminal meer dan €85 miljoen kosten, een bedrag waarvan zij betwijfelt of de stad het ooit terugverdient. Een volledig verbod zou Amsterdam naar verwachting ongeveer €46 miljoen kosten over een periode van dertig jaar.

Om deze verliezen te compenseren wil de gemeente gebieden die nu aan cruiseactiviteiten zijn gekoppeld opnieuw ontwikkelen.

Het gaat onder meer om verdere ontwikkeling van de Veemkade, een gebied dat al bekendstaat om horeca, evenementen en woningen, en om het herinrichten van delen van de Coenhaven in het westelijk havengebied.

Definitieve beslissing laat nog jaren op zich wachten

Ondanks de stevige taal is het voorstel nog lang niet definitief.

De komende maanden wordt het plan verder uitgewerkt voordat het wordt overgedragen aan de nieuwe coalitie, die aantreedt na de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Die nieuwe bestuurders bepalen vervolgens of het voorstel wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Er is nog geen tijdlijn voor een definitief besluit, en het plan kan nog flink worden aangepast of zelfs volledig worden ingetrokken.

Voor cruisereizigers verandert er voorlopig weinig. 2035 ligt nog ver weg en huidige vaarroutes blijven gewoon bestaan. Rederijen plannen hun schema’s jaren vooruit en zullen Amsterdam simpelweg vermijden als het verbod uiteindelijk wordt ingevoerd.

Mogelijk wijken rederijen dan uit naar nabijgelegen havens zoals Rotterdam, op ongeveer 45 mijl afstand en al de grootste zeehaven van Europa. Daardoor blijven veel excursies richting Amsterdam toch haalbaar voor gasten die in de regio aanmeren.